ΔΕΠ-Υ: πώς να στηρίζετε καθημερινά ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ;
«Μαμά, ξέχασα πάλι το τετράδιό μου!» - «Μπαμπά, δεν μπορώ να συγκεντρωθώ!» - «Γιατί πρέπει να λέω πάντα το ίδιο πράγμα;»
Σας ακούγονται οικείες αυτές οι φράσεις; Αν είστε γονείς ενός παιδιού με ΔΕΠ-Υ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας), μάλλον τις ξέρετε απέξω. Και δεν είστε οι μόνοι σε αυτή την κατάσταση: στη Γαλλία, 3 έως 5% των παιδιών ζουν με αυτή τη νευροαναπτυξιακή διαταραχή.
Το βούρτσισμα των δοντιών μπορεί μερικές φορές να είναι περίπλοκο!
Στην Pictalk, δημιουργήσαμε τα εργαλεία μας σκεπτόμενοι τον Pablo, τον μικρό μας αδελφό με σύνδρομο Down. Με τα χρόνια, όμως, ανακαλύψαμε ότι οι λύσεις μας βοηθούν πολύ και τις οικογένειες παιδιών με ΔΕΠ-Υ. Γιατί; Επειδή, όπως ο Pablo, τα παιδιά αυτά χρειάζονται οπτικά σημεία αναφοράς, δομή και ορατότητα για να ανθίσουν.
Σε αυτό το άρθρο μοιραζόμαστε όσα μάθαμε: συγκεκριμένες συμβουλές, δοκιμασμένες από πραγματικές οικογένειες, για να μετατρέψετε τις μερικές φορές χαοτικές καθημερινές ρουτίνες σε πιο ήρεμες στιγμές.
Πώς να στηρίζετε την καθημερινότητα του παιδιού σας
Δημιουργήστε ένα καθησυχαστικό περιβάλλον
Κανόνες, ναι, αλλά όχι εγχειρίδιο 50 σελίδων!
- Αναρτήστε 3-5 βασικούς, απλούς και θετικούς κανόνες
- Χρησιμοποιήστε σύντομες και συγκεκριμένες προτάσεις
- Τοποθετήστε τους κανόνες στο ύψος των ματιών του παιδιού, καθαρά ορατούς
Χώρος μελέτης: απλός σαν ψωμί
Ξεχάστε το τέλεια οργανωμένο γραφείο του Pinterest με 20 βαζάκια χρωματιστά μολύβια. Το παιδί σας με ΔΕΠ-Υ χρειάζεται τα απολύτως απαραίτητα:
- Ένα τραπέζι
- Μια καρέκλα
- Τα σημερινά μαθήματα
- Ένα στυλό που γράφει
- Ένα ποτήρι νερό
Τα υπόλοιπα; Φυλαγμένα σε ένα συρτάρι ή σε άλλο δωμάτιο. Γιατί εκείνος ο δεινόσαυρος που κείτεται εκεί θα γίνει σίγουρα πιο ενδιαφέρων από τα μαθηματικά!
Μια επικοινωνία που κάνει τη διαφορά
Σταματήστε τη λειτουργία «μεγάφωνο»
Πόσες φορές έχετε φωνάξει «Φόρεσε τα παπούτσια σου!» από την κουζίνα, ενώ το παιδί σας κοιτούσε τα σύννεφα από το παράθυρο του σαλονιού;
Η δοκιμασμένη τεχνική που μάθαμε με τον Pablo: πηγαίνετε στο ύψος του, δημιουργήστε βλεμματική επαφή και ΜΕΤΑ μιλήστε. Μία οδηγία. Μόνο μία.
«Πήγαινε να φέρεις τα παπούτσια σου» → γυρίζει → «Τώρα, φόρεσέ τα» → έγινε → «Μπράβο, μπορούμε να φύγουμε!»
Η μαγεία του «Μπράβο!»
Ξέρετε τι μεταμορφώνει μια δύσκολη μέρα; Να εκπλήσσετε το παιδί σας όταν κάνει κάτι καλά, ακόμη και πολύ μικρό, και να του το λέτε.
«Είδα ότι μάζεψες τα Lego σου χωρίς να στο ζητήσω, είναι υπέροχο!» «Θυμήθηκες μόνος σου να πάρεις το κολατσιό σου σήμερα το πρωί, μπράβο!»
Αυτές οι μικρές φράσεις αλλάζουν τα πάντα. Αλήθεια.
Δημιουργώντας μια αποτελεσματική ρουτίνα για ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ
Γιατί το παιδί σας ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ρουτίνα (κι εσείς επίσης)
Φανταστείτε να ξυπνάτε κάθε πρωί χωρίς να ξέρετε αν θα οδηγήσετε δεξιά ή αριστερά, αν το κόκκινο φανάρι σημαίνει στάση ή πέρασμα. Κουραστικό, έτσι δεν είναι;
Αυτό ακριβώς βιώνει ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ χωρίς ρουτίνες. Ο εγκέφαλός του ξοδεύει τρελή ποσότητα ενέργειας προσπαθώντας να καταλάβει «τι θα γίνει τώρα». Με μια σαφή ρουτίνα, η ενέργεια αυτή μπορεί επιτέλους να χρησιμοποιηθεί για κάτι άλλο: να μάθει, να παίξει, να μεγαλώσει.
Πώς να φτιάξετε ρουτίνες που πραγματικά δουλεύουν
1. Ξεκινήστε από μικρά και ονειρευτείτε μεγάλα
Δεν περνάτε από το απόλυτο χάος στη στρατιωτική ακρίβεια από τη μια μέρα στην άλλη. Επιλέξτε ΜΙΑ ρουτίνα: τα πρωινά συχνά πετυχαίνουν, γιατί όλοι είναι ξεκούραστοι.
2. Κάντε τη οπτική (γιατί τα λόγια πετούν)
Ξέρετε τη δύναμη των εικονογραμμάτων; Στην Pictalk τα αγαπήσαμε από την αρχή. Ο Pablo καταλαβαίνει αμέσως τι πρέπει να κάνει χάρη στις εικόνες.
Για ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ ισχύει το ίδιο: το να βλέπει το «βούρτσισμα δοντιών» σε μια εικόνα είναι πιο σαφές από το να το ακούσει τρεις φορές στη σειρά.
3. Συμπεριλάβετε ό,τι το κάνει χαρούμενο
Μια ρουτίνα δεν είναι αγγαρεία! Προσθέστε ευχάριστες στιγμές:
- Το αγαπημένο του τραγούδι την ώρα που ντύνεται
- Ένα πρωινό που αγαπά
- Πέντε λεπτά αγκαλιές πριν φύγετε
- Το δικαίωμα να διαλέγει τις κάλτσες του (ακόμη και τις ριγέ με τα αστέρια!)
Ψηφιακά εργαλεία που κάνουν τη διαφορά
Pictalk Buddy: η λύση που σχεδιάσαμε για εσάς
Όταν αναπτύξαμε το Pictalk Buddy για τον Pablo, δεν ξέραμε ότι θα βοηθούσε τόσες οικογένειες παιδιών με ΔΕΠ-Υ. Βγάζει όμως νόημα: όπως ο Pablo, το παιδί σας χρειάζεται:
Οπτικό πρόγραμμα που ταξιδεύει παντού
- Τέλος τα χάρτινα προγράμματα κολλημένα στο ψυγείο
- Το παιδί σας βλέπει το πρόγραμμά του στο κινητό, στο τάμπλετ ή στο σχολείο
- Ενημερώσεις σε πραγματικό χρόνο αν αλλάξουν τα σχέδια
Υπενθυμίσεις που δεν σας ξεχνούν
- «Σε 10 λεπτά είναι ώρα να ετοιμαστείς για το μπάνιο», με την απαλή φωνή της εφαρμογής
- Ενσωματωμένο οπτικό χρονόμετρο για να βλέπετε τον χρόνο που περνά
- Δεν χρειάζονται πια ξυπνητήρια από ανθρώπους!
Εξατομίκευση για ΤΗΝ οικογένειά σας
- Φωτογραφίες του παιδιού σας στις αγαπημένες του δραστηριότητες
- Εικονογράμματα που επιλέγονται μαζί
- Δυνατότητα εκτύπωσης για τους παππούδες και τις γιαγιάδες ή για το σχολείο
Pictalk Buddy διατίθεται σε κινητό, τάμπλετ και έξυπνο ρολόι (για περισσότερη διακριτικότητα).
Pictalk AAC: όταν τα λόγια είναι δύσκολα
Ορισμένα παιδιά με ΔΕΠ-Υ δυσκολεύονται επίσης να εκφραστούν, ειδικά όταν είναι απογοητευμένα ή κουρασμένα. Το Pictalk AAC τους δίνει φωνή:
- Να εκφράσουν το «είμαι κουρασμένο» χωρίς κρίση
- Να ζητήσουν βοήθεια όταν δυσκολεύονται
- Να μοιραστούν τη μέρα τους με εικόνες και λέξεις
«Ο γιος μου μπορεί πια να μου πει ότι χρειάζεται διάλειμμα πριν εκραγεί. Αυτό αλλάζει τα πάντα.» - Sarah, μητέρα του Lucas, 8 ετών
Η πραγματική ζωή: όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως τα σχεδιάσαμε
Όταν το παιδί σας «τα χάνει»
Ας μιλήσουμε για όσα δεν λέει κανείς: τις στιγμές που όλα καταρρέουν. Το παιδί σας φωνάζει, αρνείται τα πάντα, κι εσείς είστε εξουθενωμένοι. Είναι φυσιολογικό. Συμβαίνει σε ΟΛΕΣ τις οικογένειες.
Τι βοηθά σε αυτές τις στιγμές:
- Αναπνεύστε (εσείς πρώτα)
- Μην παίρνετε τα λόγια του προσωπικά (το «Είσαι άχρηστος!» δεν αντικατοπτρίζει όσα πραγματικά σκέφτεται)
- Προσφέρετε μια «γωνιά ηρεμίας» όπου μπορεί να αποφορτιστεί
- Περιμένετε να περάσει η καταιγίδα και μετά μιλήστε γι’ αυτήν
Το λάθος που κάνουμε όλοι
Να θέλουμε όλα να είναι τέλεια, συνέχεια. Μα η τελειομανία είναι εχθρός της προόδου! Το παιδί σας ξέχασε την κασετίνα του; Δεν πειράζει. Έκανε 20 λεπτά να δέσει τα κορδόνια του; Τα κατάφερε.
Γιορτάστε τις μικρές νίκες. Μετράνε περισσότερο απ’ όσο νομίζετε.
Εξατομικευμένη στήριξη, μέρα με τη μέρα
Τι μάθαμε με τον Pablo (και με όλες τις οικογένειες που μας εμπιστεύονται)
Κάθε παιδί είναι μοναδικό. Οι τεχνικές που πετυχαίνουν στον γείτονά σας μπορεί να μην πετύχουν σε εσάς. Και είναι φυσιολογικό!
Το σημαντικό είναι να δοκιμάζετε, να προσαρμόζετε και να επαναλαμβάνετε με καλοσύνη. Απέναντι στο παιδί σας, αλλά και απέναντι στον εαυτό σας.
Κλειδιά που πραγματικά δουλεύουν
Ρουτίνα = ασφάλεια Σαφή οπτικά σημεία αναφοράς που καθησυχάζουν και δομούν τη μέρα
Κατάλληλα εργαλεία = αυτονομία Χρονόμετρο, εικονογράμματα, εφαρμογές... ό,τι βοηθά το παιδί σας να έχει ενεργό ρόλο στη μέρα του
Θετική επικοινωνία = εμπιστοσύνη Να αναδεικνύετε τις προσπάθειες αντί να κατακρίνετε τις αποτυχίες
Υπομονή = πρόοδος Αποδεχτείτε τον ρυθμό του παιδιού σας, με τα πάνω και τα κάτω του
Δεν είστε μόνοι
Πίσω από κάθε εργαλείο της Pictalk υπάρχει μια οικογένεια. Γονείς σαν εσάς, που ψάχνουν λύσεις, προσαρμόζονται και δεν τα παρατούν ποτέ.
Ο Pablo μάς δίδαξε ότι οι διαφορές δεν είναι εμπόδια, αλλά εναλλακτικοί δρόμοι προς την ολοκλήρωση. Το παιδί σας με ΔΕΠ-Υ μπορεί να σας διδάξει δημιουργικότητα, ανθεκτικότητα και τη χαρά του να ζεις στο παρόν.
Μοιραστείτε μαζί μας την εμπειρία σας. Γιατί μαζί βρίσκουμε πάντα καλύτερες λύσεις.