Kurumunuz alternatif ve destekleyici iletişim (ADİ) sunmalı mı? Evet: ADİ, birkaç uzmanın inisiyatifine bırakılan bir iyi uygulama değildir. Özel eğitim kurumlarının, rehabilitasyon merkezlerinin ve bakım hizmetlerinin, destek verdikleri ve buna ihtiyacı olan herkesin iletişime erişimini sağlaması gerekir. İşte kurum genelinde bir ADİ planının kapsaması gerekenler ve başlamak için bir yöntem.
İletişim neden bir haktır?
Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme’nin (EHS) 2. ve 21. maddeleri, alternatif ve destekleyici iletişim biçimlerini ve ifade özgürlüğünü tanır. İletişime erişimi öncelik hâline getirmek doğrudan bunlardan kaynaklanır.
Bu aynı zamanda bir koruma meselesidir: iletişim kurması engellenen kişiler, bildirimde bulunamadıkları için istismar için kolay hedeflerdir.
Kurum genelinde bir ADİ planı neleri kapsamalı?
Bir kurumun, özel iletişim gereksinimleri olan ve destek verdiği herkes için ADİ’yi tam olarak benimsemesi gerekir. Uygulamada bu, dört çalışma alanı demektir.
1. İletişim gereksinimlerini sistematik olarak değerlendirin
Her kurum, iletişim gereksinimlerini sistematik olarak değerlendirmek için kurum geneline yayılan bir yaklaşımı benimsemeli ve bu gereksinimleri karşılayacak araçları kendine sağlamalıdır. Değerlendirme Katılım Modelini (Participation Model) izler: potansiyeli ve kaldıraçları belirlemek için kullanılır, bir kişinin “hazır olmadığı” sonucuna varmak için asla. Yaş sınırı ve ön koşul yoktur. Bu değerlendirmenin uygulamada nasıl yapılacağı ADİ’yi ekip olarak kurmak yazısında ele alınıyor.
2. İletişim hakkını kurumun belgelerine yazın
Kurumun temel belgeleri iletişime erişim hakkını açıkça belirtmelidir: kurum planı ya da amaç beyanı, kabul sözleşmesi, karşılama kitapçığı, iç yönetmelik ve yararlanıcılar ile ailelerin kurulu. Bir denetimin ya da kalite değerlendirmesinin kontrol etmesi en kolay noktalardan biridir; dolayısıyla ilk güncellenecek belgelerden biridir.
3. İletişim araçlarını her an erişilebilir kılın
Semboller, işaretler, dil panoları, metinden sese dönüştürme özellikli tabletler: önemli olan belirli bir araç değil, bir ilkeler bütünüdür. İletişim aracı kişinin sesidir. Kişiseldir, gün boyu, her yerde ve her iletişim ortağıyla erişilebilirdir ve zaman çizelgesinde tek bir saate ayrılmaz. Yaklaşım çoklu biçimlidir: birkaç araç birbirini tamamlar, aralarında hiyerarşi yoktur (bkz. ADİ nedir?).
4. Ekipleri eğitin ve uygulamayı değiştirin
İletişim ortaklarının (uzmanlar, aileler, kişinin yakınları) ADİ’yi her etkileşime katabilmesi için eğitime ihtiyacı vardır.
Başlamak: 6 adımlı yöntem
- Durum tespiti yapın. Özel iletişim gereksinimleri olan, destek verdiğiniz kişileri ve günlük yaşamda gerçekte sahip oldukları iletişim araçlarını listeleyin.
- Bir ADİ sorumlusu belirleyin ve yönetimi sürece katın: ADİ kurum genelinde bir projedir, tek bir uzmanın işi değil.
- Kurumun temel belgelerini güncelleyin: kurum planı ya da amaç beyanı, kabul sözleşmesi, karşılama kitapçığı, iç yönetmelik, yararlanıcılar ve aileler kurulunun gündemi.
- Araçları hemen devreye alın, basit olsalar bile: her odada asılı bir destekli dil panosu günlük yaşamı şimdiden değiştirir (aşağıdaki sete bakın).
- Ekipleri ve aileleri eğitin ve eğitimi personel eğitim planınıza yazın.
- Yerel ADİ uzmanlığıyla bağlantı kurun: dil ve konuşma terapistleriniz ve en karmaşık gereksinimler için ADİ konusunda uzmanlaşmış hizmetler.
Değerlendirme, ADİ sorumlusunun rolü, ortak eğitimi ve izleme için ADİ’yi ekip olarak kurmak yazısına bakın.
Hemen başlayın: ücretsiz yazdırılabilir materyaller
Bir uygulama seçmeden önce bile, basit ve ücretsiz yazdırılabilir materyaller bu hafta ADİ’nin temellerini atmanızı sağlar. Başlamak için üçü yeter.
Bir destekli dil panosu
Odaya asıldığında ya da masaya konduğunda, tüm ekibin etkileşimler sırasında cihaz olmadan sembolleri göstermesini sağlar. Günlük yaşamda ADİ için en erişilebilir başlangıç noktasıdır.
Bir görsel çizelge
Zamanı yapılandırmak kaygıyı azaltır, öngörmeye yardımcı olur ve özellikle otizmli bireylerde ve zihinsel engeli olan bireylerde bağımsızlığı destekler. Her kurum bunu kendi saatlerine ve etkinliklerine uyarlar.
Bir resimli dizi
Yinelenen etkinlikler (yemek, toparlanma, yıkanma) için, kişinin sözlü yönergeye bağımlı kalmadan adımları izlemesine ve harekete geçmesine olanak tanır.
Yazdırılabilir materyalleri indirin: bir iletişim panosu, Pictalk Buddy kelime dağarcığı kitapçıkları ve gündelik işler için diziler; kayıt gerekmez. Daha ileri gitmek için: İletişim panosu hazırlamak ve Görsel destekler: çizelge, diziler, zamanlayıcı.
Sık sorulan sorular
Tablet satın almak zorunda mıyız?
Hayır. Belirli bir araç şart değildir: ADİ semboller, işaretler ve basılı bir destekli dil panosuyla başlayabilir. Dijital araçlar yaklaşımı tamamlar.
Kurumumuza kim destek verebilir?
Dil ve konuşma terapistleriniz, ADİ konusunda uzmanlaşmış kuruluşlar ve Pictalk gibi kurumları günlük olarak donatan ekipler. Ekipler için, 140’tan fazla sağlık ve sosyal hizmet kurumunun zaten kullandığı Buddy Pro, destek verdiğiniz kişileri gruplar hâlinde düzenlemenizi ve her kişinin iletişim raporunu doğrudan görmenizi sağlar.
Kurumunuzun durumunu gözden geçirmek ve uygulamada nasıl başlayacağınızı görmek ister misiniz? Ekiple bir görüşme planlayın.
Pictalk Buddy; ADİ panolarını, görsel çizelgeyi, rehberli dizileri ve defterleri aynı sembollerle bir araya getirir; Android, iOS, web ve saatte çalışır. Kâr amacı gütmeyen bir dernek tarafından geliştirilen, “Dilediğiniz kadar ödeyin” modelli bir uygulamadır. Buddy’yi keşfedin
Kaynaklar
- Birleşmiş Milletler, Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme, madde 2 ve 21.